არასამთავრობო ორგანიზაცია „ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის“ (EPRC) ანგარიშის თანახმად, ქართული ღვინო კვლავ სახიფათოდ კონცენტრირებულია რუსეთის ბაზარზე.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ რუსეთის ეკონომიკაში არსებული სერიოზული პრობლემების ფონზე, 2008 წლის ომიდან 18 წლის შემდეგ, საქართველოს ეკონომიკა, მისი ცალკეული სექტორები და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სერვისები კვლავ უაღრესად დამოკიდებულია რუსეთზე.

სტატისტიკურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ორგანიზაცია იკვლევს ქვეყნის წინაშე არსებულ ეკონომიკურ რისკებს ამ კონტექსტში და აღნიშნავს, რომ ღვინის ექსპორტიდან შემოსავლების 59.7% ერთი ქვეყნის მიერ გენერირდება.

ანგარიშის თანახმად, ეკონომიკური რისკების გარდა, ეს ასევე ქმნის პოტენციურ პოლიტიკურ ბერკეტებს, რაც საქართველომ უკვე განიცადა 2006 წლის ემბარგოს დროს.

2026 წლის პირველ ნახევარში, რუსეთში საქართველოს ექსპორტმა 332 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც პრაქტიკულად უცვლელია (-0.1%) 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით. რუსეთი საქართველოს მეოთხე უდიდესი საექსპორტო ბაზარი იყო, რომელიც მთლიანი ექსპორტის 8.6%-ს შეადგენდა.

2025 წლის მონაცემებით, საქართველოს რუსეთში ექსპორტი ძირითადად სოფლის მეურნეობის პროდუქტებს წარმოადგენს: ნატურალური ყურძნის ღვინო (69.9 მილიონი აშშ დოლარი); სპირტიანი სასმელები (52.4 მილიონი აშშ დოლარი); მინერალური და მტკნარი წყლები (46.4 მილიონი აშშ დოლარი); ხილი, თხილი და მცენარეული პროდუქტები (31.7 მილიონი აშშ დოლარი); და ახალი ხილი (27.1 მილიონი აშშ დოლარი). ამ ხუთი პროდუქტის ჯგუფის ღირებულებამ ჯამში 227.5 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც რუსეთში ექსპორტის დაახლოებით 68.5%-ს შეადგენს. ეს მიუთითებს, რომ ექსპორტი მაღალკონცენტრირებულია და დამოკიდებულია არა მხოლოდ ერთ ბაზარზე, არამედ რამდენიმე კონკრეტულ პროდუქტზეც.

ღვინო განსაკუთრებულ აღნიშვნას იმსახურებს - კარგად არის ცნობილი, რომ საქართველოში მეღვინეობას არა მხოლოდ ეკონომიკური, არამედ მნიშვნელოვანი სოციალური გავლენაც აქვს. მასზე ათასობით მევენახე და ასობით ფიზიკური პირი და ღვინის კომპანიაა დამოკიდებული. ამ პირობებში, რუსეთმა კვლავ შეადგენდა ღვინის ექსპორტის 59.7%-ს 2026 წლის იანვარ-ივნისში. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთში ღვინის ექსპორტი წლიურად დაახლოებით 4%-ით შემცირდა, ქვეყნის დომინანტური პოზიცია პრაქტიკულად უცვლელი დარჩა.

პრობლემა არა მხოლოდ რუსული ბაზრის ზომაშია, არამედ იმაშიც, რომ ქართული ღვინის ექსპორტის უმეტესი ნაწილი ერთ ქვეყანაშია კონცენტრირებული. ასეთ ვითარებაში, ნებისმიერი პოლიტიკური გადაწყვეტილება, სავაჭრო შეზღუდვები, რუბლის გაუფასურება ან რუსეთის ეკონომიკის გაუარესება პირდაპირ გავლენას ახდენს ქართველი მეღვინეების შემოსავლებზე.

ეს რისკი ისტორიული გამოცდილებითაც დასტურდება. რუსეთმა არაერთხელ გამოიყენა სავაჭრო და სანიტარული შეზღუდვები პოლიტიკური ზეწოლის ინსტრუმენტად - მათ შორის 2006 წელს საქართველოს წინააღმდეგ და ბოლო თვეებში სომხეთის წინააღმდეგ.

„რაც შეეხება რუსეთში ექსპორტის ფაქტობრივ მაჩვენებლებს, უნდა აღინიშნოს, რომ 2026 წლის იანვარ-ივნისის (ექვსი თვის) წინასწარი მონაცემებით, საქართველოს სამი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორია ყირგიზეთი (431.8 მილიონი აშშ დოლარი), ჩინეთი (428.6 მილიონი აშშ დოლარი) და აზერბაიჯანი (335.9 მილიონი აშშ დოლარი). აღსანიშნავია, რომ ყირგიზეთსა და აზერბაიჯანში რეექსპორტირებული ავტომობილებისა და სხვა მსხვილი საქონლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, სავარაუდოდ, რუსეთის ბაზრისთვისაა განკუთვნილი. ამიტომ, ძნელია დამთხვევა, რომ ყირგიზეთი საქართველოს ათ უმსხვილეს საექსპორტო დანიშნულების ადგილს შორის მხოლოდ რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების შემდეგ მოხვდა“, - ნათქვამია EPRC-ის ანგარიშში.

ავტორი: მარიამ იმერლიშვილი, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2020 წლიდან

სოციალური ქსელები

გოცირიძე - „ოცნების“ მთავრობის ნებართვით აფხაზეთში ქართული კომპანიის მიერ საწვავის შეტანა ნიშნავს რუსეთის სამხედრო ბაზების მომარაგებას

თეირანი აშშ-სთან ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების გახანგრძლივების შესახებ ცნობებს უარყოფს

რეკორდული ბაზრის წილი და პროდუქტის დივერსიფიკაცია - „თეგეტა ქონსთრაქშენ ექვიფმენთმა“ JCB-ს ორი ჯილდო მიიღო

ივანიშვილის პრემიერი მზადაა ოკუპირებულ აფხაზეთში ბენზინი შეიტანოს და რუსებს ამით დაეხმაროს