დღეიდან ევროკავშირმა დანერგა განახლებული უვიზო მიმოსვლის შეჩერების მექანიზმი. ახალი სისტემა, სავარაუდოდ, პირველ რიგში საქართველოზე იმოქმედებს, ბრიუსელისა და სხვა ევროპული დედაქალაქების მხრიდან მმართველი პარტიის პოლიტიკის მიმართ მზარდი კრიტიკის ფონზე.

რას ითვალისწინებს ახალი მექანიზმი?
განახლებული წესები საშუალებას აძლევს ევროკავშირს „უფრო სწრაფად და გადამწყვეტად უპასუხოს უვიზო მიმოსვლის რეჟიმის ბოროტად გამოყენების ან კავშირის ინტერესებთან მისი შეუსაბამობის შემთხვევებს“. კერძოდ, ევროკავშირი იძენს უფლებას, შეაჩეროს უვიზო მიმოსვლის რეჟიმი, თუ მესამე ქვეყნის სავიზო პოლიტიკა არ შეესაბამება ევროკავშირის პოლიტიკას.

„საინვესტიციო მოქალაქეობის“ პრაქტიკა, რომლის დროსაც პასპორტები გაიცემა იმ პირებზე, რომლებსაც სახელმწიფოსთან რეალური კავშირი არ აქვთ, ასევე შეიძლება გახდეს ასეთი გადაწყვეტილების საფუძველი.

გარდა ამისა, მექანიზმი შეიძლება ამოქმედდეს ევროკავშირსა და მესამე ქვეყანას შორის ურთიერთობების გაუარესების შემთხვევაში, მაგალითად, ადამიანის უფლებების სერიოზული დარღვევების გამო.

რეგულაცია მნიშვნელოვნად ამარტივებს მექანიზმის ამოქმედების პროცედურას. ამგვარად, შესვლაზე უარის თქმის, ვადის გასვლის შემდეგ დარჩენის, თავშესაფრის მოთხოვნის ან სერიოზული დანაშაულების „მნიშვნელოვანი ზრდის“ დაფიქსირების ზღვარი 50%-დან 30%-მდე შემცირდა.

უვიზო რეჟიმის დროებითი შეჩერების ხანგრძლივობაც გაგრძელდა. საწყისი პერიოდი ახლა 12 თვე იქნება წინა 9-ის ნაცვლად, ხოლო მისი გახანგრძლივება 24 თვემდე იქნება 18-ის ნაცვლად. ევროკავშირის აზრით, ეს უფრო ხანგრძლივი გარდამავალი პერიოდი შესაბამის ქვეყანასთან დიალოგის და გადაწყვეტილების საბოლოო ძალაში შესვლამდე შეჩერების გამომწვევი მიზეზების მოგვარების საშუალებას უნდა იძლეოდეს.

ასევე შემოღებულ იქნა ე.წ. „მიზნობრივი მიდგომა“. მიუხედავად იმისა, რომ ადრე შეჩერების გახანგრძლივება ავტომატურად ვრცელდებოდა ქვეყნის ყველა მოქალაქეზე, ახლა ევროკავშირს შეუძლია შეზღუდოს გახანგრძლივება კონკრეტული კატეგორიებით - ძირითადად მთავრობის წარმომადგენლებითა და დიპლომატებით.

ვიზების გაუქმების შეჩერების მექანიზმის განხორციელების შესახებ მერვე ანგარიში, რომელიც 19 დეკემბერს გამოქვეყნდა, შეიცავს „ქართული ოცნების“ მთავრობის პოლიტიკის მკაცრ კრიტიკას.

დოკუმენტში ნათქვამია, რომ საქართველოს სავიზო პოლიტიკა „მნიშვნელოვნად განსხვავდება ევროკავშირის პოლიტიკისგან“ და რომ 2024-2025 წლებში ქვეყანამ „კვლავი უკან დახევა აჩვენა, ევროკომისიის დიდი ხნის რეკომენდაციების მიუხედავად“.

დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ პარტნიორი ქვეყნების უმეტესობა ზოგადად ასრულებს ანტიკორუფციულ ვალდებულებებს, საქართველომ უკან დაიხია ადრე დაწყებული რეფორმებიდან. ევროკომისიამ ასევე გამოთქვა შეშფოთება „საქართველოში ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების სერიოზული დარღვევების, მათ შორის დისკრიმინაციის აკრძალვის პრინციპის დარღვევის“ გამო და არაერთხელ მოუწოდა ქვეყნის ხელისუფლებას „დაუყოვნებლივი ზომების მიღებისა და კომისიის რეკომენდაციების განხორციელებისკენ“.

ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ ამ მოწოდებების მიუხედავად, საქართველომ „დაარღვია ვიზების ლიბერალიზაციის დიალოგის დროს აღებული მრავალი ვალდებულება და ვერ შეასრულა ვიზების გაუქმების შეჩერების მექანიზმის მეშვიდე ანგარიშის რეკომენდაციები“. გაუქმების „სისტემური და განზრახული ხასიათის“ გათვალისწინებით, ევროკომისია აპირებს განიხილოს „შესაბამისი ზომები“ საქართველოს წინააღმდეგ დღეს ამოქმედებული განახლებული მექანიზმის ფარგლებში.

პირველ ეტაპზე, უვიზო რეჟიმის შეჩერებამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს საქართველოს ხელისუფლების მიერ გაცემული დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებზე - პირებზე, „რომლებიც ძირითადად პასუხისმგებელნი არიან ევროკომისიის რეკომენდაციების შეუსრულებლობაზე“.

ბრიუსელი განმარტავს, რომ განახლებული რეგულაციები უზრუნველყოფს შეზღუდვების ერთგვაროვან გამოყენებას ევროკავშირის ყველა ქვეყანაში: მათი ძალაში შესვლის შემდეგ, ასეთი პასპორტების მფლობელებისთვის რაიმე გამონაკლისი აღარ იქნება შესაძლებელი. საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტმა, სალომე ზურაბიშვილმა ადრე განაცხადა, რომ შეზღუდვები ჯერ არ იმოქმედებს რიგით მოქალაქეებზე.

თუმცა, მეორე ეტაპზე, მექანიზმი შეიძლება გავრცელდეს მთელი ქვეყნის მოსახლეობაზე, თუ გამოვლენილი პრობლემები არ მოგვარდება. ევროკომისია ხაზს უსვამს:

„საბოლოო ჯამში, საქართველომ შეიძლება მთლიანად დაკარგოს უვიზო რეჟიმი და დაემატოს იმ მესამე ქვეყნების სიას, რომელთა მოქალაქეებსაც ევროკავშირში შესასვლელად ვიზა სჭირდებათ“.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

ნავროცკიმ ზელენსკის მიმართა „თეთრი არწივის“ სკანდალის ფონზე

ღობის საქმის მოსამართლე: თქვენ ყველანი პატიოსანი ადამიანები ხართ, მაგრამ კანონი დაარღვიეთ

ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის რეზოლუციის პროექტში საქართველოში დემოკრატიის უკუსვლაზეა საუბარი

უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა ვორონეჟში რაკეტსაწინააღმდეგო ნახევარგამტარების ქარხანაზე იერიში მიიტანეს