რუსეთის ტერიტორიაზე შორი დისტანციური შეტევების დროს, კერძოდ დღეს ღამეს, თავდაცვის ძალები იყენებენ «Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე) კამიკაძის ტიპის დრონებს. ამ უპილოტო საფრენ აპარატებს შეუძლიათ ფრენა 1000 კმ-ზე მეტ მანძილზე 50 კგ ტვირთამწეობით. აღსანიშნავია, რომ გაწვრთნილ ეკიპაჟებს შეუძლიათ მათი გაშვება რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში,

2024 წელს უკრაინამ ხარისხობრივი ნახტომი გააკეთა თავისი შორი მანძილის დრონების გამოყენებაში. თუ 2022 წელს საერთოდ არ არსებობდა და 2023 წელს მათი გამოყენება სპორადული იყო,  ეს წელი დაიწყო და გრძელდება უკრაინული უპილოტო საფრენი აპარატების თითქმის ყოველდღიური შეტევების თანხლებით რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში.

მართალია, ზოგადად, ეს ჯერ კიდევ ნაკლებია უკრაინის ქალაქებში გაშვებული რუსულ-ირანული შაჰედების რაოდენობაზე, თუმცა, უკრაინული უპილოტო საფრენი აპარატების კარგად გამიზნულმა დარტყმებმა უკვე გადალახეს 1300 კმ დიაპაზონი რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში. «Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე) მიზანში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების გარდა, თავდასხმის ქვეშ ხვდებიან თავდაცვის საწარმოები, სამხედრო აეროდრომები და კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტები.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ დრონის ნამუშევარი მხოლოდ ახლა გახდა საჯარო, «Лютый»-ის (სასტიკი, უკრ ენაზე) ის პირველი საბრძოლო გამოყენება რუსეთის ტერიტორიაზე მოხდა თითქმის ერთი წლის წინ - 2023 წლის მაისში. დრონმა თავისი ამოცანა 100%-ით შეასრულა და მასობრივ წარმოებაში გასული ზაფხულის ბოლოს შევიდა.

დღეის მდგომარეობით უკვე დამზადდა ასობით ერთეული „ფიერსი“ და დაახლოებით ამდენივეზე გაფორმდა ხელშეკრულებები. მისი საბრძოლო გამოყენების ყველაზე გრძელი დაფიქსირებული დიაპაზონი არის 1352 კმ.

უკრაინის ხელისუფლება არ აჩვენებს უპილოტო საფრენი აპარატის ფოტოებს, არ ავრცელებს ინფორმაციას მისი მწარმოებლის შესახებ და არ აცნობებს მოწყობილობის მახასიათებლებს. BBC-ის უკრაინული სამსახურის წყაროს თანახმად, სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსში, ეს გამოწვეულია უსაფრთხოების საკითხებით და არსებული ინფორმაციით, რუსეთის განზრახვაზე თავდასხმის საწარმოო ობიექტებზე.

ამიტომ საწარმოო საამქროები მიწისქვეშ იმალება. ამავდროულად, რუსეთი ცდილობს ისინი აღმოაჩინოს, ასევე გამოავლინოს უპილოტო საფრენი აპარატების წარმოებაში მონაწილე თანამშრომლები, თუმცა ყველა მცდელობა უშედეგოა - აღნიშნავს BBC-ის უკრაინული სამსახურის თანამოსაუბრე.

«Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე) ერთადერთი ფოტო, გარდა დაბალი ხარისხის სურათებისა ფრენისას ან უკვე განადგურებული უპილოტო საფრენი აპარატის, არის თვითმფრინავის პატარა სათამაშო მოდელი, რომელიც სტრატეგიული მრეწველობის მინისტრის მოადგილემ ანა გვაზდიარმა გამოაქვეყნა Facebook-ზე გასულ ნოემბერში.
«Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე) შიგნით არის ორცილინდრიანი ძრავა, კონტროლის სისტემა და ქობინი, რომლის წონაა 50 კგ. დრონი დამზადებულია მინაბოჭკოვანი მასალისგან და სავარაუდოდ 250-300 კგ-ს იწონის.

უკრაინის ხელისუფლების წყარომ, რომელიც დაკავშირებულია «Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე) წარმოებასთან, BBC-ის უკრაინულ სამსახურს განუცხადა, რომ ეს უპილოტო საფრენი აპარატი შაჰედ-136-ის უნიკალური ანალოგია უკრაინულ დრონებს შორის და აქვს არაერთი მნიშვნელოვანი უპირატესობა.

კერძოდ, საუბარია ელექტრონული ომის მიმართ მაღალი ხმაურის იმუნიტეტზე (EW), თვითმფრინავის მოხერხებულ დიზაინზე და თვითმფრინავის უნარზე, შეცვალოს სიმაღლე ფრენისას ზედაპირის ტოპოგრაფიის შესაბამისად.

50 კგ წონის ქობინი საკმაოდ დიდია დარტყმის სიზუსტის გათვალისწინებით. იმისდა მიუხედავად, რომ თავიდან გაჩნდა იდეები მისი 90 კგ-მდე აყვანის შესახებ, მოგვიანებით ეს ზედმეტი აღმოჩნდა.

გარდა ამისა, თანამოსაუბრემ აღნიშნა, რომ Lyuty UAV მუდმივად მოდერნიზებულია და იხვეწება მისი გამოყენების შედეგების საფუძველზე და ეს კეთდება წარმოების ღირებულების გაზრდის გარეშე. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ მისი ფასი უკრაინისთვის შედარებით მაღალია და დაახლოებით 200 ათას დოლარს შეადგენს.

თუმცა ეს ფასიც კი შეიძლება იყოს იმაზე ნაკლები, რისთვისაც რუსეთმა შაჰედები ირანისგან იყიდა. თუ დაიჯერებთ იმ მონაცემებს, რომლებიც Prana Network-ის ჰაკერულმა ჯგუფმა მიიღო ირანული კომპანია IRGC Sahara Thunder-ის გატეხილი ელ.ფოსტის სერვერებიდან, ერთი თვითმფრინავის ფასი, როდესაც რუსეთმა შეუკვეთა 2 ათასი ერთეული პარტია, 290 ათასი დოლარი იყო. თუმცა, ამ მონაცემების სანდოობა არ არის დადასტურებული და გაჩნდა ეჭვი მათ ავთენტურობაში.

ძირითადი უპირატესობა
 

«Лютый»-ის (სასტიკი, უკრ ენაზე) მთავარი  მახასიათებელი მისი სიზუსტეა. კერძოდ, გადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმისას, ეს დრონი ჩვეულებრივ თავს ესხმის მცირე მოცულობის დისტილაციურ სვეტებს, რომლებიც გამოიყენება თხევადი ნარევების გამოსაყოფად სხვადასხვა დუღილის წერტილით.

„როდესაც თქვენი დრონი ზედიზედ ორჯერ ეჯახება ორი მეტრის დიამეტრის ობიექტს, ეს უკვე უბედური შემთხვევა არ არის“, - ამაყობს უკრაინელი ოფიციალური პირი.

როგორ მიიღწევა ასეთი სიზუსტე, უცნობია, მაგრამ ამერიკული სატელევიზიო არხის CNN-ის წყაროები მიუთითებენ, რომ საუბარია ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებაზე, უფრო ზუსტად, "მანქანის ხედვაზე", ანუ მოწყობილობის დამოუკიდებლად ამოცნობის უნარზე. ახალი თაობის DSMAC სისტემა, რომელიც დიდი ხანია გამოიყენება საკრუიზო რაკეტებში.

DSMAC არის ციფრული გამოსახულების შესატყვისი კორექტირების სისტემა, რომელიც ადარებს ფრენის ბოლო ფაზის დროს მიღებულ რელიეფის სურათებს სამიზნის ციფრულ მახასიათებლებთან.
 ამ სისტემის ანალოგი დამონტაჟდეს უპილოტო საფრენ აპარატში, მაგრამ უფრო მძლავრი თანამედროვე პროცესორებით, ვიდრე რაკეტებში.

გახდება თუ არა «Лютый» (სასტიკი, უკრ ენაზე), რომელიც უკრაინამ შექმნა და უკვე წარმატებით იყენებს, "თამაშის შემცვლელი" თუ გარდამტეხი წერტილი ამ ომში? სპეციალისტი მოგვიწოდებენ არ ვიჩქაროთ დასკვნების გამოტანა.

„არ მიყვარს სიტყვები, როგორიცაა „თამაშის ჩეინჯერი“ ან „ვერცხლის ბურთი“, რადგან ისინი არ არსებობს. არის მეთოდური და კომპლექსური მუშაობა. ახლა ასეთი სამუშაოები ჩატარდა რუსულ გადამამუშავებელ ქარხნებთან მიმართებაში. მან დაამტკიცა თავისი ეფექტურობა და რუსეთის უუნარობა ამ საფრთხის განეიტრალებაში“, - ამბობს ოლეგ კატკოვი. სამხედრო ანალიტიკოსი იარაღის სპეციალისტი.

მისი თქმით, უკრაინამ მოახერხა იდეალურად გამოეყენებინა დრონის შესაძლებლობები, რომელსაც შეეძლო მნიშვნელოვანი დისტანციებზე ფრენა, მაგრამ არ ჰქონდა ისეთი ძლიერი ქობინი, როგორიც აქვს საკრუიზო რაკეტას.

„ეს იყო რესურსების ყველაზე ეფექტური ინვესტიცია. ანუ იდეალურად იყო შერჩეული სამიზნის ტიპი, იარაღი და დარტყმის მომენტი“.

პროფილის პორტალმა Militarnyi-მ ასევე მოგვაწოდა თავისი ვერსია იმის შესახებ, თუ რა მახასიათებლები აქვს «Лютый»-ს (სასტიკი, უკრ ენაზე) და როგორ მუშაობს იგი.მისი წამოება ყოველ დღე იზრდება. უპირატესობა კი ყველა დრონთან შედარებით აქვს დიდი. 

ავტორი: ირაკლი მანაგაძე , ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2009 წლიდან

სოციალური ქსელები

უკრაინამ ექვს თვეში გააორმაგა განადგურებული რუსული საჰაერო თავდაცვის სისტემების რაოდენობა.

უკრაინის ზაკარპატიის რეგიონზე დრონებით თავდასხმის გამო უნგრეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ რუსეთის ელჩი დაიბარა

ალექსანდრიის პატრიარქი შიო III-ს: გილოცავთ და თქვენი დღეგრძელობისთვის ვლოცულობთ

ირაკლი შაიშმელაშვილმა აშშ-ში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო